Τα άγια μυστήρια

Γιατί η Εκκλησία τα ονομάζει μυστήρια

Οι Ορθόδοξοι χριστιανοί συνήθως μιλούν για επτά μυστήρια: Βάπτισμα, Χρίσμα, Ευχαριστία, Εξομολόγηση, Ευχέλαιο, Γάμο και Ιεροσύνη. Ο όρος ιερά μυστήρια θυμίζει ότι η βαθύτερη πραγματικότητά τους είναι το δώρο του Θεού για κοινωνία μαζί Του.

Ολόκληρη η ζωή της Εκκλησίας κατευθύνεται προς τον αγιασμό εν Χριστώ. Τα μυστήρια εισάγουν τους πιστούς σε αυτή τη ζωή με ιδιαίτερα δώρα χάριτος, ενώ προσευχή, ευλογίες, διακονία και καθημερινή πιστότητα επεκτείνουν την ανταπόκριση στον Θεό σε όλη τη συνηθισμένη ζωή.

Βάπτισμα: θάνατος και ανάσταση με τον Χριστό

Το Βάπτισμα είναι είσοδος στη νέα ζωή του Χριστού. Η Καινή Διαθήκη το συνδέει με μετάνοια, άφεση και συμμετοχή στον θάνατο και την Ανάστασή Του. Το βαπτισματικό νερό ανήκει στην αγαθότητα της δημιουργίας, δεχόμενο τώρα ως τόπος νέας γέννησης εξ ύδατος και Αγίου Πνεύματος.

Η ακολουθία περιλαμβάνει αποταγή του κακού, ομολογία πίστης και τριπλή κατάδυση στο όνομα Πατρός, Υιού και Αγίου Πνεύματος. Το λευκό ένδυμα εκφράζει τη νέα ζωή εν Χριστώ. Με το Βάπτισμα το πρόσωπο ενσωματώνεται στο Σώμα Του, την Εκκλησία.

Χρίσμα: το δώρο του Αγίου Πνεύματος

Στο Χρίσμα ο νεοβαπτισμένος χρίεται με άγιο μύρο και λαμβάνει το δώρο του Αγίου Πνεύματος. Όπως το Βάπτισμα είναι συμμετοχή στο Πάσχα του Χριστού, το Χρίσμα συνδέεται με την Πεντηκοστή: το Πνεύμα εφοδιάζει το πρόσωπο να ζήσει τη ζωή που έλαβε από τον Θεό.

Τα μυστήρια της μύησης ανήκουν μαζί. Στην ορθόδοξη παράδοση, το Βάπτισμα και το Χρίσμα οδηγούν στη συμμετοχή στην Ευχαριστία, ακόμη και για βρέφη. Η χριστιανική ένταξη δέχεται έτσι ολόκληρη ζωή στην Εκκλησία, με διαρκή ευθύνη ανάπτυξης σε πίστη, προσευχή και αγάπη.

Ευχαριστία: κοινωνία στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού

Η Ευχαριστία βρίσκεται στο κέντρο της ζωής της Εκκλησίας. Το όνομά της σημαίνει ευχαριστία. Στη Θεία Λειτουργία η Εκκλησία συνάζεται, ακούει τις Γραφές, προσφέρει ευχαριστία και λαμβάνει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.

Διά του Αγίου Πνεύματος, ο αναστημένος Χριστός δίνει τον εαυτό Του στον λαό Του στην Ευχαριστία. Η Εκκλησία ομολογεί την πραγματική παρουσία Του στα δώρα και δέχεται τη Θεία Κοινωνία ως κοινωνία με τον Θεό και μεταξύ μας εν Αυτώ.

Η αποδοχή τέτοιου δώρου καλεί σε πίστη, μετάνοια και συμφιλίωση. Η Ευχαριστία στέλνει επίσης τους πιστούς πίσω στην καθημερινότητα με ευθύνη για όσους μοιράζονται τη ζωή του Χριστού. Επισκέπτης ή πρόσωπο που επιστρέφει μετά από μακρά απουσία χρειάζεται την καθοδήγηση του ιερέα για την προετοιμασία.

Εξομολόγηση: μετάνοια και συμφιλίωση

Η Εξομολόγηση, το μυστήριο της μετανοίας, είναι επιστροφή στην κοινωνία με τον Θεό μετά την αμαρτία. Συνδέει λύπη για το κακό, ειλικρινή παραδοχή αμαρτίας και τη συγχωρητική προσευχή της Εκκλησίας. Η συγχώρηση έρχεται από τον Θεό διά του Χριστού.

Ο ιερέας προσφέρει ποιμαντική καθοδήγηση και την προσευχή συμφιλίωσης της Εκκλησίας. Η μετάνοια περιλαμβάνει λύπη για αμαρτία, ειλικρινή επιθυμία αλλαγής, αποκατάσταση σχέσεων όπου είναι δυνατό και επιστροφή στη ζωή εν Χριστώ. Το μυστήριο είναι πηγή ελπίδας και ελέους.

Ευχέλαιο: προσευχή για ίαση

Στο Ευχέλαιο η Εκκλησία προσεύχεται για τους ασθενείς και τους χρίει με ευλογημένο έλαιο, ακολουθώντας την αποστολική οδηγία στο Ιακώβου 5. Το μυστήριο ζητά ίαση, συγχώρηση και δύναμη στον πόνο.

Η προσευχή για ίαση προσφέρεται με εμπιστοσύνη στον Θεό, μαζί με το αίτημα να γίνει το θέλημά Του. Η Εκκλησία φέρνει ολόκληρο το πρόσωπο ενώπιόν Του, ζητώντας αποκατάσταση, συγχώρηση και χάρη υπομονής σε κοινωνία με τον Χριστό. Το Ευχέλαιο προσφέρεται στους ασθενείς σε όλη την πορεία της ασθένειας.

Γάμος: κοινή ζωή ευλογημένη εν Χριστώ

Στον χριστιανικό Γάμο η ένωση άνδρα και γυναίκας προσφέρεται στον Θεό και ευλογείται μέσα στην Εκκλησία. Η αγάπη τους καλείται να αντανακλά την αυτοπροσφερόμενη αγάπη του Χριστού για τον λαό Του και να αναπτύσσεται με πιστότητα, θυσία και αμοιβαία φροντίδα.

Η στέψη εκφράζει την αξιοπρέπεια του γάμου και τη μαρτυρία που ζητά από το ζευγάρι. Η κλήση περιλαμβάνει εργασία, ευθύνη, φιλοξενία και, όπου δίνονται παιδιά, στοργική φροντίδα τους. Μέσα από αυτή την κοινή ζωή μαθαίνουν διαρκή κοινωνία εν Χριστώ.

Ιεροσύνη: διακονία μέσα στην Εκκλησία

Με τη χειροτονία επίσκοποι, ιερείς και διάκονοι λαμβάνουν ιδιαίτερη διακονία στην Εκκλησία. Ο Χριστός παραμένει η ζωντανή κεφαλή, ο ποιμένας και ο αρχιερέας της. Η χειροτονημένη διακονία υπηρετεί την παρουσία και ενέργειά Του στον λαό με διδασκαλία, μυστηριακή ζωή και ποιμαντική μέριμνα.

Ο επίσκοπος έχει ευθύνη για την ενότητα και την πίστη της τοπικής Εκκλησίας σε κοινωνία με άλλους επισκόπους. Οι ιερείς υπηρετούν τις κοινότητες που τους εμπιστεύθηκαν υπό τον επίσκοπό τους. Οι διάκονοι υπηρετούν τη λατρεία και την ευρύτερη ζωή της. Κάθε διακονία συμβάλλει στο καλό ολόκληρου του Σώματος.

Κάνοντας ένα πρακτικό επόμενο βήμα

Τα μυστήρια λαμβάνονται μέσα σε σχέση με την Εκκλησία. Όποιος ενδιαφέρεται για Βάπτισμα, επιστρέφει στην Εξομολόγηση, προετοιμάζεται για Γάμο ή ζητά προσευχή στην ασθένεια μπορεί να αρχίσει με συζήτηση με ιερέα.

Μια τέτοια συζήτηση συνδέει το νόημα του μυστηρίου με την πραγματική ζωή του προσώπου. Η προετοιμασία περιλαμβάνει μάθηση, προσευχή και μετάνοια, αλλά και πρακτικές ρυθμίσεις κατάλληλες για το συγκεκριμένο μυστήριο. Η ενορία και η Μητρόπολη προσφέρουν αυτή την τοπική καθοδήγηση.